Prof. Dr. Ferhat MATUR, Prof. Dr. Mustafa SÖZEN, Prof. Dr. Ercüment ÇOLAK ve Prof. Dr. Dr. Şakir Önder ÖZKURT tarafından Anadolu’da yaşayan kör fareler (Nannospalax) üzerine yürütülen kapsamlı araştırma, tür çeşitliliğine ilişkin önemli bir revizyon ortaya koymuştur.

Kromozomal, moleküler, morfolojik ve davranışsal verilerin birlikte değerlendirildiği çalışmada, daha önce aynı tür içinde kabul edilen birçok popülasyonun aslında evrimsel olarak bağımsız hatlar olduğu belirlenmiştir.

Araştırma, kromozomal yeniden düzenlenmelerin üreme izolasyonunu tetikleyerek türleşmede temel bir rol oynadığını ve belirgin morfolojik farklılıklar olmasa bile yeni türlerin ortaya çıkabileceğini göstermektedir.

Bu kapsamda, Anadolu’daki kör fareler için 17 yeni tür ilk kez tanımlanmış ve bu türlerin tamamının Anadolu’ya endemik olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, kromozomal olarak ayrışmış popülasyonların tür olarak değerlendirilmesini öneren “cytotype = species” yaklaşımı güçlü biçimde desteklenmiştir.

Elde edilen bulgular, Anadolu’nun yalnızca yüzey ekosistemleri açısından değil, yeraltı biyotasının evrimi bakımından da önemli bir çeşitlilik merkezi olduğunu göstermektedir. Çalışma, yeraltı memelilerinde yalnızca dış morfolojiye dayalı sınıflandırmanın yetersiz kalabileceğini ve genetik ile kromozomal verilerin tür tanımlamada kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu kapsamlı revizyon, memeli evrimi çalışmalarına yeni bir bakış açısı sunarken, Anadolu’daki biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik bilimsel temeli de güçlendirmektedir.